Hoofdmenu


Zoek


Contact

NL
Vastgoedwaardering sfeer

Wat is het effect van de overheidsmaatregelen op de hypotheekmarkt?

 

De crisis heeft duidelijk gemaakt dat hoge hypotheekschulden tot grote problemen leiden. Om deze problemen in de toekomst te voorkomen, zijn er de afgelopen jaren verschillende maatregelen genomen op de hypotheekmarkt. Hierdoor wordt excessief leengedrag van huizenkopers beperkt. Aan de andere kant zijn de rentes erg laag, waardoor lenen aantrekkelijker is. Van Dijk, Francke en Mastrogiacomo (2017) hebben met behulp van de nieuwe Loan Level Database van DNB onderzocht in hoeverre het hypotheekrisico beperkt is en of er nog groepen zijn die kwetsbaar blijven.

Maatregelen 

In de afgelopen jaren zijn er naar aanleiding van de crisis diverse maatregelen genomen om hypotheekrisico te beperken. Zo is het maximale bedrag dat kan worden geleend verlaagd en zijn de Nibud-normen strenger geworden. Ook wordt het maximale tarief voor de hypotheekrenteaftrek geleidelijk verlaagd. Daarnaast moeten nieuwe leningen verplicht worden afgelost om in aanmerking te komen voor renteaftrek en is het maximale hypotheekbedrag waarover een Nationale Hypotheek Garantie (NHG) verkregen kan worden lager geworden. Om te achterhalen of deze maatregelen daadwerkelijk effect hebben is er onderzoek gedaan met behulp van de Loan Level Database van DNB.

Hypotheekrisico’s inzichtelijk met Loan Level Data

DNB verzamelt vanaf 2012 gegevens van hypotheken op huishoudensniveau in de Loan Level Database.  Aan de hand van deze informatie is door Van Dijk, Francke en Mastrogiacomo (2017) onderzocht in hoeverre de genomen beleidsmaatregelen zichtbaar zijn in de ontwikkeling van de hypotheekmarkt. In het onderzoek wordt gekeken naar vijf zaken: de ontwikkeling van de loan-to-value-ratio (LTV) van starters, het aandeel huishoudens die te maken hebben met onderwaterproblematiek, de loan-to-income-ratio (LTI) op basis van het bruto-inkomen van starters, het aandeel hypotheken met een NHG en het aandeel van aflossingsvrije hypotheken.

Uitkomsten van het onderzoek

Uit het onderzoek blijkt dat starters ondanks de daling van de LTV-limiet vaak meer lenen dan de waarde van een huis. Mogelijke oorzaken zijn dat starters minder beschikking hebben over eigen geld en dat de hypotheekrenteaftrek een prikkel is om zo veel mogelijk te lenen. Het aantal onderwaterhypotheken is vooral in stedelijke gebieden afgenomen, als gevolg van de hogere woningprijzen. Door de lagere rentes is het effect van de aanscherping van de Nibud-normen beperkt. Het aantal hypotheken met een NHG is gedaald, doordat de maximale hypotheeksom waarbij een NHG wordt afgegeven lager is en doordat de huizenprijzen (vooral in de grote steden) sterk zijn gestegen. Ten slotte blijkt dat het aantal aflossingsvrije hypotheken landelijk is afgenomen. 

Conclusie

Op basis van het onderzoek kan geconcludeerd worden dat de ingevoerde maatregelen effect hebben gehad op de verstrekking van krediet en de financiële situatie van huishoudens. Het is echter niet duidelijk of huishoudens een nieuwe crisis zonder problemen zouden doorstaan. 
Meer lezen? Voor het volledige artikel kunt hier terecht. 

 

Bron: Van Dijk, D., Francke, M.K en Mastrogiacomo, M. (2017) Beperking hypotheekrisico zichtbaar met loan level data. ESB De koper, jaargang 102 (4749S) 11 mei 2017