Hoofdmenu


Zoek


Contact

NL

Wanneer is het algemeen pensioenfonds een succes?

 

Het is inmiddels een jaar nadat de eerste vergunningen voor het algemeen pensioenfonds (APF) zijn verstrekt. Ondertussen hebben elk van de APF’en hun eerste klanten bekend gemaakt. Deze eerste werkgevers en pensioenfondsen die zich hebben aangesloten bij een van de opgerichte APF’en tonen aan dat er vraag is naar de oplossing die het APF aandraagt. Het APF biedt namelijk naast een alternatief voor de verzekerde regeling ook de mogelijkheid om bestaande pensioenfondsen te ontlasten die te maken hebben met hoge uitvoeringskosten en de steeds strengere vereisten aan de bestuurlijke taak. Het APF kan daarom een belangrijke rol spelen in de ingezette consolidatietrend binnen de pensioensector.

Recentelijk heeft er een enorme consolidatieslag plaatsgevonden in de pensioensector. Het aantal pensioenfondsen is in de afgelopen tien jaar afgenomen van ca. 800 naar 300 fondsen. En dit lijkt nog niet het einde van de consolidatietrend. Voor kleine pensioenfondsen wordt het steeds moeilijker om de belangen van hun achterban goed te kunnen behartigen tegen acceptabele lasten en kosten. Deze pensioenfondsen gaan in dat geval samen met sociale partners op zoek naar een alternatief. Het alternatief kan dan bijvoorbeeld een bedrijfstakpensioenfonds (BPF) zijn dat open staat voor elk type pensioenfonds of werkgever, zoals PGB, PNO Media en SBZ (voor alle financiële instellingen). Het is ook mogelijk om de regeling onder te brengen bij een verzekeraar of over te gaan naar een beschikbare premieregeling, zoals bij het PPI (met óf zonder doorbeleggen).

APF als oplossing

Sinds 2016 biedt het APF dus eveneens een oplossing voor het toekomstvraagstuk. Een APF is een verzameling van diverse kringen die elk als zelfstandig pensioenfonds worden opgevat. Inmiddels zijn er zes APF’en waarbij pensioenfondsen en werkgevers kunnen aansluiten. Diverse APF’en bieden meerdere (multi-client) kringen aan, ieder met een verschillend risicoprofiel. Hierin kunnen meerdere werkgevers of pensioenfondsen met een vergelijkbare pensioenregeling en eenzelfde beleggingsbeleid gezamenlijk deelnemen. Het is ook mogelijk om als pensioenfonds of werkgever in een single-client kring binnen het APF plaats te nemen. Op deze manier kan eenvoudig maatwerk toegepast worden. Het APF kan in dat geval een-op-een de pensioenregeling of het beleggingsbeleid overnemen. 

Het succes van het APF hangt dus mede samen met het kunnen onderbrengen van meerdere werkgevers en pensioenfondsen in multi-client kringen.

Consolidatie en schaalvoordelen

Tot dusver zijn de strengere eisen aan de bestuurlijke taak en stijgende kosten per deelnemer de belangrijkste redenen voor met name pensioenfondsen om toe te treden tot het APF. Om het APF tot een succes te maken moet voorkomen worden dat deze problematiek wordt doorgeschoven van de werkgevers of pensioenfondsen naar het APF. Een APF met vele verschillende single-client kringen met elk een eigen beleid loopt het risico om namelijk alsnog te maken te krijgen met hoge kosten, ingewikkelde administratie en hoge bestuurslasten. De beoogde consolidatie en schaalvoordelen zijn in dat geval eveneens moeilijk te bereiken. Het succes van het APF hangt dus mede samen met het kunnen onderbrengen van meerdere werkgevers en pensioenfondsen in multi-client kringen. Hoewel het APF vanuit het centrale besturingsapparaat en de gezamenlijke uitbestedingspartijen voor de single-client kringen al gedeeltelijke schaalvoordelen bereikt, vindt pas daadwerkelijk consolidatie plaats wanneer meerdere toetreders plaatsnemen in een multi-client kring.

Voorzichtig met maatwerk

APF’en zullen dus voorzichtig moeten zijn met het aanbieden van maatwerk. Het onbeperkt aanbieden van maatwerk is voor een potentiële, toetredende klant wellicht een pre, maar op den duur kan dit de houdbaarheid én uitvoerbaarheid van het APF onder druk zetten. Het aanbieden van meerdere, complexe of verschillende regelingen kan namelijk leiden tot uit de hand lopende kosten en moeilijk uitvoerbare pensioenadministratie. Dit betekent niet dat een APF geen single-client kringen moet aanbieden. Indien de toetredende klant een groot genoeg vermogen heeft kan dit nog altijd uitvoerbaar zijn. De single-client kring kan tevens als tijdelijke oplossing fungeren voor het in de toekomst toetreden tot een van de multi-client kringen. Het kan zijn dat de transitie naar deze gezamenlijke kring en het gehanteerde beleid en pensioenregeling tijd vergt. Ook kan het verschil in financiële positie (dekkingsgraad) hiervoor aanleiding zijn.

Het kan zijn dat er kleine compromissen nodig zijn om tot goede, toekomstbestendige en houdbare oplossing te komen.

Afwegingen in kaart

Bij het toetreden tot een multi-client kring dienen werkgever en pensioenfonds rekening te houden met verschillende kenmerken. Gaat het om een collectieve middelloonregeling of beschikbare premieregeling (of zelfs beide)? Wat te doen met de bestaande pensioenaanspraken; collectieve waardeoverdracht of enkel nieuwe opbouw bij het APF? Past de risicohouding van de kring bij de risicohouding van de achterban van de toetreder? Het is daarom belangrijk om de juiste vragen te stellen en om te concluderen of de antwoorden aansluiten bij de wensen en uitgangssituatie. Hierbij staat een evenwichtige belangenafweging voor zowel de achterban van de toetreder als de achterban van de bestaande kring centraal. Het kan zijn dat er kleine compromissen nodig zijn om tot goede, toekomstbestendige en houdbare oplossingen te komen. Het is daarom de taak van zowel het APF als de toetreder deze afwegingen goed in kaart te brengen.

Inzicht in gevolgen

Wanneer is het APF dan een succes? Als de verschillende belanghebbenden bereid zijn om gezamenlijk tot de beoogde oplossing voor de bestuurslast en hoge uitvoeringskosten te komen! Deze oplossing hangt namelijk nauw samen met het daadwerkelijk bereiken van consolidatie tussen de pensioenregelingen van werkgevers en pensioenfondsen. Om dit tot een succes te maken is een goed en helder inzicht in de gevolgen voor alle belanghebbenden van essentieel belang. Is er ruimte voor een succes van alle zes APF’en die openstaan voor nieuwe toetreders? Indien de APF’en in voldoende mate van elkaar verschillen en de consolidatietrend voldoende doorzet, is dat zeker een mogelijkheid.